Жүректің ишемиялық ауруы бар және онсыз науқастардағы жүрекшелердің фибрилляциясының клиникалық және функциялық сипаттамалары

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Kaisar Moldash

JSC “Astana Medical University”, Astana, Kazakhstan

MoldashK@list.ru

Ақерке Калимбетова

National Emergency Medicine Coordination Center, Astana, Kazakhstan

JSC “Astana Medical University”, Astana, Kazakhstan

akerke.kalimbetova@gmail.com

Аян Абдрахманов

National Emergency Medicine Coordination Center, Astana, Kazakhstan

JSC “Astana Medical University”, Astana, Kazakhstan

Ayan-3@mail.ru

Жанасыл Сұлеймен

National Emergency Medicine Coordination Center, Astana, Kazakhstan

zhanasyls@gmail.com

Аннотация

Бұл мақалада жүректің ишемиялық ауруы бар және онсыз науқастардағы жүрекшелер фибрилляциясы қарастырылады, негізгі назар клиникалық және зертханалық-аспаптық сипаттамаларға аударылады. Зерттеу барысында антропометриялық көрсеткіштер (жынысы, жасы, дене салмағы, бойы, дене салмағының индексі), жүрекшелер фибрилляциясының түрлері, негізгі және қатар жүретін диагноздар, эхокардиографиялық деректер (шығару фракциясы), липидтік профиль мен биохимиялық маркерлер (аланинаминотрансфераза, аспартатаминотрансфераза, жалпы холестерин, төмен тығыздықтағы липопротеидтер), сондай-ақ CHA₂DS₂-VASc және HAS-BLED шкалалары бойынша балдар, бұрын жүргізілген хирургиялық араласулар мен тағайындалған фармакотерапия туралы мәліметтер бағаланды. Зерттеу нәтижелері жүректің ишемиялық ауруы бар науқастарда жүрекшелер фибрилляциясының персистенциялық түрлері жиірек кездесетінін, эндоморфты дене бітімінің басым болатынын, эндогендік семіздік белгілерінің байқалатынын, артериялық гипертензияның үнемі қатар жүретінін, CHA₂DS₂-VASc және HAS-BLED шкалалары бойынша қауіптің жоғары болатынын, сондай-ақ мұндай науқастарға көбірек дәрілік препараттар тағайындалатынын көрсетті.
Топтар арасындағы анықталған айырмашылықтар жүрекшелер фибрилляциясын диагностикалау мен емдеуде кешенді және жекелендірілген тәсілдің қажеттілігін айқындайды, әсіресе жүректің ишемиялық ауруы бар науқастарда.

Негізгі сөздер:
Жүрекшелер фибрилляциясы, жүректің ишемиялық ауруы, артериялық гипертензия, гиперхолестеринемия, қан кету, тромбоз

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

##plugins.generic.dates.received## 2025-11-10
##plugins.generic.dates.accepted## 2026-01-28
##plugins.generic.dates.published## 2026-03-31

Библиографиялық сілтемелер

World Health Organization. Noncommunicable Diseases Country Profiles: Kazakhstan. Geneva: WHO; 2025. Available online: https://www.who.int/europe/news/item/28-07-2025-kazakhstan-s-progress-in-tackling-cardiovascular-diseases-and-cancer-highlighted-in-who-report#:~:text=NCDs%20%E2%80%93%20including%20cardiovascular%20diseases%2C%20cancer,from%2031%20to%2049%20nationwide (accessed on 10 November 2025).

World Health Organization. Global Status Report on Noncommunicable Diseases. Geneva: WHO; 2025. Available online: https://www.who.int/publications/i/item/9789240105775#:~:text=The%20World%20Health%20Organization's%20(WHO)%202025%20Noncommunicable,*%20Policy%20implementation%20*%20Health%20system%20responses (accessed on 10 November 2025).

Cheng S., He J., Han Y., Han S., Li P., Liao H., Guo J. Global burden of atrial fibrillation/atrial flutter and its attributable risk factors from 1990 to 2021. Europace. – 2024. – Vol. 26(7). – P. euae195. https://doi.org/10.1093/europace/euae195

Ahmetnijaz L.M., Sarsenbaeva G.E., Zhaksalykova G.B., Kenesova A.A., Kulkaeva G.U., Shalhiev S.S., Karashutova Zh.N., Il'jasova Zh.R., Rakisheva D.M., Kenzhekulova R.N., Magavina A.M., Kul'matova A.R., Zhanijazova G.A., Talgatova A.B. Zdorov'e naselenija Respubliki Kazahstan i dejatel'nost' organizacij zdravoohranenija v 2024 godu. Statisticheskij sbornik (Health of the population of the Republic of Kazakhstan and the activities of healthcare organizations in 2024), Astana, 2024. Available online: https://pharmreviews.kz/images/document/2025/sbornik-2024.pdf. (accessed on 10 November 2025). In Russian.

Tlegenova Zh.Sh., Zholdin B.K., Kudaiberdieva G.Z., Abdrakhmanov A.S., Grzhibovsky A.M. Prevalence of atrial fibrillation and associated factors in patients with arterial hypertension in primary care settings. Science & Healthcare. – 2019. – Vol. 21(2). – P. 44-54. https://doi.org/10.34689/SH.2019.21.2.005

Taghdiri A. Inflammation and arrhythmogenesis: a narrative review of the complex relationship. International Journal of Arrhythmia. – 2024. – Vol. 25. – P. 4. https://doi.org/10.1186/s42444-024-00110-z

Hindricks G., Potpara T., Dagres N., Arbelo E., Bax J.J., Blomstrom-Lundqvist C., Boriani G., Castella M., Dan G.-A., Dilaveris P.E., Fauchier L., Filippatos G., Kalman J.M., Meir M.L. 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association of Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). – 2020. – Vol. 42(5). – P. 373–498. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa612

European Society of Cardiology. 2024 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation: Essential messages. European Society of Cardiology, 2024. Available online: https://www.escardio.org/static- file/Escardio/Guidelines/Products/Essential%20Messages/2024%20EM/Essential%20Messages_2024%20AFib.pdf. (accessed on 10 November 2025).

Van Gelder, I. C., Rienstra, M., Bunting, K. V., Casado-Arroyo, R., Caso, V., Crijns, H. J. G. M., De Potter, T. J. R., Dwight, J., Guasti, L., Hanke, T., Jaarsma, T., Lettino, M., Løchen, M. L., Lumbers, R. T., Maesen, B., Mølgaard, I., Rosano, G. M. C., Sanders, P., Schnabel, R. B., Suwalski, P., … ESC Scientific Document Group. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). European heart journal. – 2024. – Vol. 45(36). – P. 3314–3414. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae176

Sha R., Baines O., Hayes A., Tompkins K., Kalla M., Holmes A.P., O’Shea C., Pavlovic D. Impact of Obesity on Atrial Fibrillation Pathogenesis and Treatment Options. J. Am. Heart Assoc. – 2023. – Vol. 13(1). – P. e032277. https://doi.org/10.1161/JAHA.123.032277

Zhao X., Wang D., Qin L. Lipid profile and prognosis in patients with coronary heart disease: a meta‑analysis of prospective cohort studies. BMC Cardiovascular Disorders. – 2021. – Vol. 21. – P. 69. https://doi.org/10.1186/s12872-020-01835-0

Serna M.J., Rivera‑Caravaca J.M., López‑Gálvez R., Soler‑Espejo E., Lip G.Y.H., Marín F., Roldán V. Dynamic assessment of CHA₂DS₂‑VASc and HAS‑BLED scores for predicting ischemic stroke and major bleeding in atrial fibrillation patients. Rev. Esp. Cardiol. – 2024. – Vol. 77(10). – P. 835–842. https://doi.org/10.1016/j.rec.2024.02.011

Zhao X., Wang D., Qin L. Lipid profile and prognosis in patients with coronary heart disease: a meta-analysis of prospective cohort studies. BMC Cardiovasc Disord. – 2021. – Vol. 21. – P. 69. https://doi.org/10.1186/s12872-020-01835-0